Rozwód z narcyzem nie jest prosty, ale jest jak najbardziej możliwy. Wymaga on dobrego przygotowania dowodowego, przemyślanej strategii procesowej i zabezpieczenia spraw dzieci oraz kontaktów. W moim kolejnym artykule podpowiem, jak się do niego przygotować.
Kim jest „narcyz”?
W języku potocznym „narcyz” to osoba skoncentrowana na sobie, głodna podziwu, źle znosząca krytykę i skłonna do manipulacji relacjami, co czyni wspólne życie emocjonalnie obciążającym. Taki profil zachowań przekłada się na przebieg sprawy rozwodowej. Osoba cechująca się zaburzeniem narcystycznym nie tylko idealizuje własny wizerunek na sali sądowej, ale i podważa twierdzenia drugiej strony. W praktyce komplikuje przebieg postępowania. Warto mieć świadomość, że urok osobisty i pozorna „nienaganność” prezentowana wobec otoczenia nie wykluczają trudnych zachowań w życiu rodzinnym. Z tego względu kluczowe jest gromadzenie dowodów.
Narcyzm a wina za rozkład pożycia
Sama etykieta „narcyz” nie przesądza o winie. Decydują o niej konkretne, udowodnione zachowania naruszające obowiązki małżeńskie i prowadzące do rozkładu pożycia. W praktyce znaczenie mają m.in. utrwalone wzorce manipulacji, upokarzania, kontrolowania, ciągłe awantury czy odmowy współdziałania dla dobra rodziny, o ile zostaną wykazane wiarygodnymi dowodami i powiązane przyczynowo z rozkładem pożycia. Warto dodać, iż sprawach o rozwód z orzeczeniem o winie sądy często korzystają z opinii biegłych psychologów lub psychiatrów, jeśli ocena funkcjonowania w rodzinie wymaga wiedzy specjalistycznej.
Rozwód z narcyzem – dowody
Przede wszystkim należy przygotować odpowiedni plan. W pierwszej kolejności trzeba ocenić fakty, jakie są do udowodnienia (rozpad więzi, wina, sytuacja dzieci) i znaleźć właściwe środki dowodowe. W praktyce wykorzystuje się dokumenty (akty stanu cywilnego, wydruki bankowe, dokumentację medyczną), korespondencję i wiadomości, zdjęcia i nagrania, zrzuty ekranu z mediów społecznościowych, raporty detektywistyczne, zeznania świadków oraz przesłuchanie stron – przy zachowaniu legalności pozyskania materiałów. Treści pokazujące eskalację agresji słownej, szantaż emocjonalny, groźby lub uporczywe poniżanie mogą mieć znaczenie przy winie i przy rozstrzygnięciach rodzicielskich, jeśli rzutują na dobro dzieci.
Dzieci, władza rodzicielska i kontakty
Wyrok rozwodowy musi rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej, kontaktach z dzieckiem i alimentach. Wynika to z art. 58 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRiO). Gdy sposób sprawowania opieki przez rodzica przejawiającego cechy narcystyczne zagraża lub może zagrażać dobru dziecka, sąd może ograniczyć kontakty, np. do spotkań w obecności drugiego rodzica lub kuratora, ograniczyć je do form zdalnych, a w skrajnych wypadkach zakazać kontaktów, na podstawie art. 1132–1133 KRiO. Wniosek o uregulowanie kontaktów warto sformułować szczegółowo (wskazać dni, godziny, święta, wakacje, odbiór), co zwiększa przewidywalność wykonywania orzeczenia i chroni dziecko przed konfliktami lojalności.
Strategia procesowa
Sprawy z udziałem osoby o cechach narcystycznych wygrywa się konsekwencją. W praktyce chodzi tutaj o minimalizowanie pozasądowych konfliktów, kierowanie komunikacji przez pełnomocnika oraz skrupulatne dokumentowaniem wszelkich incydentów i ustaleń. Ograniczenie bezpośrednich interakcji, reagowanie na treść, a nie na prowokacje, oraz korzystanie z profesjonalnej reprezentacji redukuje pole do manipulacji. W razie potrzeby warto zadbać również o wsparcie psychologiczne lub grupę wsparcia, co wzmacnia sprawczość strony i ułatwia funkcjonowanie w toku postępowania.
Rozwód z narcyzem to trudne doświadczenie, które wymaga odpowiedniego przygotowania. Kluczowe jest, aby nie dać się wciągnąć w emocjonalne gry, lecz działać w oparciu o fakty i dokumenty, pamiętając, że to dobro dziecka powinno być najważniejsze.